Zoekend Geloven - de podcast

Christenen hechten geloof aan de woorden de bijbel. Er zal geen gelovige zijn die zich wel christen noemt en niet op een of andere manier met die bijbel leeft. De bijbel is voor hen van waarde, heeft gezag. Vrijzinnig of orthodox, we lezen allemaal de bijbel met ontzag.

Maar daar beginnen dan vaak ook de problemen. Want niet iedereen heeft daarbij dezelfde gedachten. Voor de één betekent dat dat de bijbel van kaft tot kaft en van letter tot letter goddelijk geïnspireerd is – een boek dat uit de hemel komt -, terwijl een ander de bijbel meer als een menselijk boek leest, een boek dat vertelt over religieuze ervaringen. En niet zelden krijgen we in de kerk slaande ruzie over onze theorieën over de bijbel. Het moet voor buitenstaanders een koddig gezicht zijn.

De lezing die we deze week krijgen aangereikt van het leesrooster (Mattheus 21: 23-32) lijkt daar wel wat over te zeggen. De theologen en kerkleiders uit Jezus’ tijd wilden weten waar Jezus’ gezag vandaan kwam. Maar het verhaal laat zien dat hun vraag naar het gezag van Jezus hun eigenlijke bedoelingen verhult: ze willen onder het appèl van Jezus woorden uitkomen. Er zijn belangen in het spel!

Nee, ik wil niet de al-te-eenvoudige toepassing maken dat elke theorie over het ‘gezag van de bijbel’ die onderliggende bedoeling maskeert. Maar het geeft wel te denken – voor ons allemaal!

Aanstaande zondag houden wij in Siddeburen de startzondag. Een startzondag maakt geen deel uit van het kerkelijk jaar, is geen liturgisch feest en heeft dus ook geen speciale lezingen. Het begin van de nieuwe kerkelijke activiteiten leggen wij nu eenmaal in september en om dat niet geheel ongemerkt voorbij te laten gaan, maken we er een ‘startzondag’ van. Ik vind het prima – je moet geen enkele gelegenheid voor een (kerkelijk) feestje voorbij laten gaan!

Maar, zoals gezegd, geen bijzondere lezingen voor. Dat wij dus dit jaar Mattheus 18: 15-20 lezen is toeval. Maar het past wel prachtig – ik kan niet anders zeggen. Het gaat nota ben zelfs over ‘de gemeente’ – al zal Mattheus er niet meteen de georganiseerde kerk mee voor ogen hebben gehad.

De bekendste tekst uit dit gedeelte is zonder twijfel: ‘waar twee of drie in mijn naam bijeen zijn, daar ben ik in hun midden’. Nu wordt deze tekst te pas en te onpas gebruikt, vooral om het geestelijk gehalte van kleine bijeenkomsten te waarborgen. En inderdaad ligt die troost ook wel verscholen in deze woorden. Maar als je de woorden leest in de context van Jezus’ rede, lijkt de aanwezigheid van Jezus een stuk minder vanzelfsprekend.

Het gaat er kennelijk om hoe je samenkomt en of je in dat samenzijn bereid bent om pijn, verwijdering en ruzie onder ogen te komen. Er wordt een bijna zakelijk protocol geleverd voor het ter sprake brengen van onderlinge onvrede. En dat komt nauw, zoveel is duidelijk. Ik begrijp dat - want waar twee of drie (of 200) mensen samenkomen in naam van ‘de lieve vrede’, waar ruzies niet worden uitgesproken maar onder het tapijt worden geschoven, daar is niet Jezus aanwezig, maar daar huizen de angst en de boosheid.

De vraag aan het begin van een nieuw kerkelijk seizoen lijkt daarom te worden: wie of wat woont er in ons midden? Wij blijken zelf degenen te zijn die daarover beslissen! En dat is goed nieuws.

Boele P. Ytsma

www.zoekendgeloven.nl